In een horecazaak loopt de hele dag water door je apparaten. De vaatwasser draait na elke service, de glazenspoeler na elk rondje en de koffiemachine zet honderden kopjes per week. Al dat water bevat kalk, en kalk slaat vooral neer waar water wordt verwarmd. Een waterontharder voor de horeca haalt die kalk eruit voordat het water je keuken en bar bereikt. Daardoor gaan je apparaten langer mee, heb je minder storingen en komen je glazen helder uit de machine. Hieronder zie je wat kalk precies met je apparatuur doet, hoeveel kalk er eigenlijk door je zaak stroomt en waar je op let bij het kiezen van een ontharder.

Waarom heeft de horeca meer last van kalk dan een huishouden?

Een horecazaak gebruikt veel meer water dan een huishouden, en vooral veel meer warm water. Volgens het CBS ging er in 2018 ruim 21 miljoen kubieke meter leidingwater naar de horeca. Bovendien staan je apparaten bijna altijd aan. Thuis draait de vaatwasser één keer per dag, in een restaurant soms twintig keer.

Kalk zet zich af zodra water warm wordt. Hoe vaker je apparaten water opwarmen, hoe sneller de kalklaag groeit. Daarnaast is een storing in de horeca meer dan een ongemak. Valt de vaatwasser uit op een volle zaterdagavond, dan staat je bediening zonder schone borden.

Een waterontharder voor bedrijven komt op de hoofdwaterleiding en beschermt al deze apparaten tegelijk.

Welke apparaten in je zaak hebben het meeste last van kalk?

Kalk raakt vooral de apparaten die water verwarmen of verdampen. In de tabel zie je per apparaat waaraan je kalk herkent, wat het je kost en wat zacht water verandert.

Hoeveel kalk stroomt er per jaar door jouw zaak?

Meer dan de meeste ondernemers denken, en je kunt het zelf uitrekenen. Waterhardheid wordt uitgedrukt in Duitse graden (°dH). Eén graad staat gelijk aan 17,8 milligram kalk per liter water. Gemiddeld heeft het Nederlandse kraanwater een hardheid van ongeveer 8 °dH.

Bij 8 °dH zit er in elke kubieke meter water dus zo'n 142 gram kalk. Reken je dat door naar een heel jaar, dan kom je op deze hoeveelheden.

• Verbruikt je zaak 400 m³ per jaar, dan stroomt er ongeveer 57 kilo kalk doorheen.
• Bij 1.000 m³ per jaar is dat ongeveer 142 kilo kalk.
• Ligt je zaak in Groningen, waar het water gemiddeld 10,1 °dH is, dan is dat bij 1.000 m³ al zo'n 180 kilo.

Weet je je verbruik niet precies? Reken dan met ongeveer 35 tot 45 liter per couvert. Voor een hotel geldt 140 liter per overnachting als norm voor een zuinig bedrijf. Dat getal is het totale verbruik van het hotel, dus inclusief keuken, restaurant, wasserij en schoonmaak. Tel voor een hotel daarom alleen couverts mee van gasten die er niet slapen. Deze getallen komen uit onderzoek van het Joint Research Centre van de Europese Commissie naar waterverbruik in de horeca. De meeste hotels zitten daar in de praktijk boven, dus een schatting op basis van deze norm valt eerder te laag dan te hoog uit.

Niet al die kalk blijft in je apparaten achter, want een deel spoelt gewoon weg. Toch laat deze rekensom zien waarom een boiler of vaatwasser in de horeca zo snel verkalkt. De waterhardheid in jouw plaats zoek je eenvoudig op via onze website. Je jaarverbruik staat op de afrekening van je waterbedrijf.

Wat doet kalk met je vaatwasser en glazenspoeler?

Kalk zorgt allereerst voor vlekken en een grauwe waas op glazen en bestek. Je personeel moet alles dan nadrogen of oppoetsen voordat het op tafel kan. Dat kost elke dag tijd die je liever aan je gasten besteedt.

Daarnaast hecht kalk zich aan de verwarmingselementen en sproeiarmen van de machine. Een element met een kalklaag moet harder werken om het water op temperatuur te krijgen. Daardoor stijgt het energieverbruik en slijt het element sneller. Verstopte sproeiers spoelen bovendien minder goed, waardoor de vaat minder schoon uit de machine komt.

Met een waterontharder voor je vaatwasser en glazenspoeler merk je bijvoorbeeld deze verschillen.

• Glazen komen helder uit de spoeler, zonder kalkranden.
• Je hebt minder vaatwasmiddel en glansspoelmiddel nodig.
• De machine hoeft minder vaak ontkalkt te worden.
• De kans op een storing tijdens een drukke dienst neemt af.

Heeft je vaatwasser een eigen ingebouwde ontharder? Stel die dan in op zacht water zodra de centrale ontharder is geplaatst. Overleg bij twijfel even met de leverancier van je machine.

Heeft je koffiemachine baat bij een waterontharder?

Ja, al ligt het iets genuanceerder dan bij de vaatwasser. Kalk is de grootste vijand van een espressomachine. Het slaat neer in de boiler en de leidingen en leidt tot storingen en dure servicebeurten. Een waterontharder voor je koffiemachine voorkomt dat.

Tegelijk heeft koffie een klein beetje mineralen nodig voor een goede smaak. De Specialty Coffee Association, de internationale branchevereniging voor koffie, adviseert voor koffiewater een calciumhardheid tussen 17 en 85 milligram per liter. Omgerekend is dat ongeveer 1 tot 5 °dH. Water zonder enige hardheid geeft dus niet vanzelf de lekkerste koffie.

Na de installatie zijn er nog twee aandachtspunten.

• Stel de espressomachine in op zacht water. Veel machines tellen het aantal kopjes en geven daarna een ontkalkmelding, ook als er geen kalk in zit.
• Proef de koffie opnieuw. Met zachter water kan koffie sterker smaken, dus misschien pas je de dosering iets aan.

Wat doet zacht water voor je combisteamer en ijsblokjesmachine?

Een combisteamer maakt stoom en verdampt dus veel water. Daarbij blijft vrijwel alle kalk achter in de stoomgenerator. Juist dit apparaat verkalkt daardoor snel, en een reparatie is duur. Check ook de garantievoorwaarden van je eigen steamer; sommige fabrikanten sluiten kalkschade uit.

In een ijsblokjesmachine zet kalk zich af op de verdamper en in de leidingen. De machine maakt dan minder ijs en moet vaker worden gereinigd. Hetzelfde geldt voor je boiler. Bovendien verlaagt een kalklaag in de boiler het rendement, zodat je meer energie betaalt voor hetzelfde warme water.

Centrale waterontharder of een losse ontharder per apparaat?

Je kunt een kleine ontharder bij één apparaat plaatsen, bijvoorbeeld onder de vaatwasser. Dat lijkt goedkoper, maar je beschermt dan alleen dat ene apparaat. De koffiemachine, de boiler en de leidingen krijgen nog steeds hard water. Met drie losse ontharders heb je bovendien drie keer onderhoud.

Een centrale waterontharder komt op de hoofdleiding. Al het water in je pand is dan zacht, van de keuken tot de toiletten. Je hebt één apparaat om bij te vullen en te onderhouden. Voor de meeste horecazaken is dat de overzichtelijkste keuze.

Welke waterontharder past bij een restaurant, hotel of café?

Dat hangt vooral af van je waterverbruik en je piekverbruik. Een café met een paar tafels heeft een andere ontharder nodig dan een hotel met zestig kamers. In een hotel lopen 's ochtends tientallen douches tegelijk, terwijl de keuken ook water vraagt. De ontharder moet die piek aankunnen zonder dat de waterdruk wegvalt.

Bij het kiezen spelen vier punten een rol:

• De doorstroomcapaciteit op piekmomenten
• De onthardingscapaciteit in verhouding tot je jaarverbruik
• De grootte van het zoutreservoir, zodat je niet steeds hoeft bij te vullen
• De plek waar de ontharder komt, zoals de kelder of de technische ruimte

Kies daarnaast altijd een ontharder die werkt met ionenuitwisseling, waarbij harsbolletjes de kalk uit het water vangen. Een magnetische waterontharder haalt geen kalk uit het water en beschermt je apparatuur dus niet.

Ook tijdens de drukste service zacht water

Voor de horeca adviseren we meestal een duplex ontharder. Die heeft twee harskolommen. Is de ene verzadigd, dan neemt de andere het werk over terwijl de eerste regenereert. Zo heb je 24 uur per dag zacht water, ook midden in een volle dienst.

Onze waterontharders werken bovendien zonder stroom. Het water zelf stuurt ze aan en ze regenereren alleen als de hars echt vol zit. Dat past bij de horeca, waar een volle zaterdag en een rustige maandag elkaar afwisselen. De winst zit daarbij vooral in bedrijfszekerheid. Er zit geen elektronica in die kan uitvallen in een vochtige kelder en bij een stroomstoring blijft je water gewoon zacht. Op je energierekening merk je het verschil nauwelijks, want ook een elektronische ontharder verbruikt maar zo'n 9 kWh per jaar. Bekijk hier onze modellen.

Wat kost een waterontharder voor de horeca?

Een zakelijke waterontharder kost meer dan een model voor thuis, omdat hij veel meer water verwerkt. De prijs hangt vooral af van de capaciteit, het harsvolume, de doorstroomsnelheid en de grootte van het zoutreservoir. Voor horecazaken maken we daarom altijd een offerte op maat.

Naast de aanschaf heb je te maken met verbruik en onderhoud. Je vult regelmatig regeneratiezout bij, en bij het spoelen gebruikt de ontharder een beetje water. Verder adviseren we om de ontharder eens per twee jaar te laten onderhouden. Laat je dat bij ons doen, dan verlengen we de fabrieksgarantie van 5 naar 10 jaar.

Daar staan besparingen tegenover op ontkalkmiddel, vaatwasmiddel, reparaties en het vroegtijdig vervangen van apparatuur. Hoe snel je de investering terugverdient, hangt af van je verbruik en de hardheid van je water. De kosten van een waterontharder bestaan dus uit meer dan alleen de aanschafprijs.

Zo maak je je horecazaak kalkvrij met een waterontharder

Door een gemiddelde horecazaak gaan elk jaar tientallen tot honderden kilo's kalk, en een groot deel daarvan komt in je vaatwasser, koffiemachine en boiler terecht. Een centrale waterontharder voor de horeca houdt die kalk tegen bij de hoofdleiding. Kies een model dat past bij je piekverbruik en waarvan je de uitgaande hardheid kunt instellen. Benieuwd welke ontharder bij jouw zaak past? Vraag dan een gratis adviesgesprek aan, dan komt een van onze adviseurs bij je langs.

Veelgestelde vragen

Kan mijn zaak open blijven tijdens de installatie?

In de meeste gevallen wel. Elke ontharder heeft een bypass, waarmee het water tijdens de plaatsing of het onderhoud gewoon door kan stromen. Het moment van installeren plannen we in overleg met jou.

Heeft een waterontharder in de horeca een afvoer nodig?

Ja. Bij het regenereren spoelt de ontharder de kalk weg met pekelwater, en dat water gaat naar het riool. In een keuken, kelder of technische ruimte is meestal een geschikte afvoer in de buurt.

Werkt een magnetische waterontharder in de horeca?

Nee. Een magneet om de leiding verandert niets aan de hoeveelheid kalk in het water. Alleen een ontharder met ionenuitwisseling haalt de kalk er echt uit.

Hoe vaak moet ik zout bijvullen?

Dat hangt af van je verbruik, de hardheid van je water en de grootte van het zoutreservoir. Bij een groot verbruik kies je daarom een groot reservoir, zodat je minder vaak hoeft bij te vullen. De monteur vertelt je bij de installatie wat je kunt verwachten.